وب سايت اروميه

تيتان ( معادن تيتان در اروميه )

تيتانيم (Ti)در طبيعت به صورت آزاد يافته نمي شود و فلزي است استراتژيك متمايل به رنگ خاكستري و در خواص شيميايي شبيه قلع است و مانند قلع قادر به شكل پذيري و داراي دو نوع اكسيدTio2 وTio كه تنها Tio2درطبيعت به شكل رويتل ، آناتاس و بيروكيت ،اكسيد تيتانيم و همچنين تركيبات ايلمينت دار به صورتFeTio2 يافته مي شود .در حال حاضر ايلمينت منبع اصلي تيتانيم مورد نياز در صنعت است و كاني هاي اقتصادي آن روتيل و ايلمينيت مي باشند .اين اكسيدها در سنگ هاي گابرويي ،نوريت و آنورتوزيتها ، پگماتيتها به صورت پلاسر نيز يافته مي شوند . كاني ايلمنيت و كانيهاي ديگر تيتان داراي مقاومت زيادي در برابر هوازدگي هستند .

سيستم تيلور آن ارتومبيك ،بلورهاي نازك و مسطح و جلاي فلزي دارد سختي آن 5/5 تا 6 و وزن مخصوص آن 4 است .

ذخاير تيتانيوم بصورت : 1- ذخاير ماگمايي 2- ذخاير پلاسري 3- ذخاير هوازده 4- ذخاير رسوبي آذرين 5-ذخاير دگرگوني و اين كاني بطور متوسط تا شديد خاصيت مغناطيسي دارد .

ايلمنت و اكسيدهاي تيتان را براي تهيه تيتانيم كه در آلياژهاي مهم و راهبردي به كار مي رود استفاده مي كنند ،آلياژهاي تيتانيم در بدنه هواپيماهاي جنگي ،سفينه هاي فضايي ،موشك ها ،موتور هواپيماها ،ادوات رزمي و توربينهاي گاز،مولدهاي برق و نيروگاه هاي اتمي و در صنايع رنگ سازي ،كاغذ سازي و پلاستيك به عنوان ماده رنگي مصرف مي شود و در ساختن لعاب سراميك ،لاستيك سازي ،صنايع شيميايي و براق كردن سطح فلزات ،كاغذ سازي ،پزشكي ،الياف مصنوعي ،كرم هاي ضد آفتاب ،ساخت جواهرات مصنوعي و فايبر كلاست ها ،شيشه سازي كاربرد دارد .

كمبود تيتانيم در بازار و افزايش تقاضا براي آن موجب رشد صعودي قيمت اين ماده معدني شده است و سرمايه گذاري براي توليد اين فلز هر روز افزايش مي يابد و رونق بازار آن همچنان ادامه دارد و به علت اهميت اين عنصر در صنعت هوا فضا است در سال 2005 حدود 79 درصد از توليدات آمريكا در صنايع نظامي مصرف شده است و در هواپيماسازي بوئينگ 777،6840 كيلوگرم و در بوئينگ 787،113400 كيلوگرم مصرف مي شود.

در ساخت آب شيرين كن ها – نيروگاه هاي برق –صنايع پزشكي (ساخت اعضاي بدن - مفصل ران – زانو – دندان مصنوعي )ساخت كمك فلزها و خودروسازي – توربينها و روبات ها كاربرد دارد .

اين فلزها تنها عنصري است كه مي تواند هر شرايط بدي را تحمل كند و منعكس كننده اشعه ماوراء بنفش مي باشد . شمش تيتان هر پوند 4536/. گرم ، 08/27 دلار است . (هرگرم آن حدود 50 دلار است .)

هر تن57 Tio2دلار و كنسانتره 52 درصد Tio2 هر تن 80 دلار و سرباره 70 Tio2 درصدي هر تن 300 دلار و سرباره 98 درصدي هر تن 1200 دلار و پيگمنت بالاي 90% هر تن 1500 تا 2500 دلار و فروتيتان هر تن 8000 الي 2200 دلار مي باشد و اين اعداد نشان گر اهميت ثروت ملي سرمايه عظم نهفته در اين خطه از سرزمين ايران مي باشد كه كشورهاي صادر كننده تيتانيم جهان عبارتند از : استراليا – قرقيزستان – هندوستان – سريلانكا – تايلند و عمده كشورهاي مصرف كننده تيتانيم ، ايالات متحده آمريكا – آلمان هستند.

ذخاير تيتانيم در استان آذربايجان غربي تاكنون شناسائي شده است عبارتند از:

1-ذخيره معدني تيتانيم – قره آغاج اروميه : اين ذخيره معدني به صورت تيتانومنيتيت و ايلمنيت بوده و كانسنگ آن ورليت سنگ هاي بازيك واولترابازيك –گابرو مي باشد .

متوسط درصد 25/8%= Tio2و P2O5 برابر2 درصد بوده تاكنون حدود 209 ميليون تن ذخيره زمين شناسي شناسائي شده است .

2- انديس معدني تيتانيم خانيك اروميه : عنصر تيتانيم در اين منطقه در درون كان سنگ هاي گابروئي و بازيك و به صورت تيتانومگنتيت و ايلمنتيت ديده ميشود درصد متوسط ايلمنتيت در اين سنگ ها 62/11 درصد مي باشد . مهمترين ذخيره تيتانيم ايران در كهنوج واقع شده است كه در مرحله مطالعاتي مي باشد و هيچگونه توليد و فرآوري آن در ايران وجود ندارد و كليه نيازهاي كشور از طريق واردات تامين مي شود . انديس كهنوج از نوع ايلمنيت و منيتيت است با سنگ مادر گابروئي و تيپ پلاسري عيار ذخيره پلاسري 6% Tio2=و ذخيره زمين شناسي آن 43 ميليون تن با عيارمتوسط كانسنگ 7/3 درصد است .

مرجع : اتاق بازرگاني و صنايع و معادن اروميه